Sau 10 thực hiện, các cấp ủy Đảng, chính quyền Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội, các doanh nghiệp thành phố Cần Thơ đã quán triệt sâu sắc các nội dung Chỉ thị số 40-CT/TW ngày 22/11/2014 của Ban Bí thư “Về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với tín dụng chính sách xã hội” (Chỉ thị số 40-CT/TW), Kết luận số 06-KL/TW ngày 10/6/2021 của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 40-CT/TW (Kết luận số 06-KL/TW) và các văn bản liên quan đến tín dụng chính sách xã hội, đã tạo ra bước chuyển biến về nhận thức quan trọng trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức triển khai thực hiện tín dụng chính sách xã hội ở thành phố Cần Thơ.
Đồng chí Trần Việt Trường, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố; đồng chí Nguyễn Ngọc Tâm, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy trao Bằng khen của Chủ tịch UBND thành phố cho các tập thể có thành tích xuất sắc trong 10 năm triển khai thực hiện Chỉ thị số 40-CT/TW. Ảnh: PV.
Một số kết quả tích cực
Công tác triển khai, quán triệt, phổ biến các nội dung của Chỉ thị số 40-CT/TW của Ban Bí thư, Kết luận số 06-KL/TW được các cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội, cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, đoàn viên, hội viên đa dạng hình thức triển khai thực hiện, tuyên truyền sâu rộng như thông qua các hội nghị học tập nghị quyết, sinh hoạt định kỳ, bản tin, Cổng thông tin điện tử các cấp, hệ thống Đài truyền thanh các quận, huyện và các xã, phường, thị trấn hoặc tại các buổi phát tiền vay, các buổi sinh hoạt Tổ hoặc phát tờ rơi gửi đến khách hàng, góp phần truyền tải kịp thời, đầy đủ thông tin về các chính sách cụ thể liên quan đến tín dụng chính sách xã hội đến các tầng lớp Nhân dân được biết. Trong giai đoạn 2014 - 2024, có trên 1.853 tin, bài, phóng sự về hoạt động tín dụng chính sách xã hội; trên 1.000 lượt tuyên truyền tại các buổi giao ban của Ngân hàng Chính sách xã hội tại các Điểm giao dịch xã, phường, thị trấn. Qua đó, góp phần thực hiện hiệu quả các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về giảm nghèo bền vững, bảo đảm an sinh xã hội, thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển; tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về ý thức, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và Nhân dân thành phố đối với tín dụng chính sách xã hội, quyền lợi và trách nhiệm của các đối tượng vay vốn, nhất là người nghèo và các đối tượng chính sách khác. Kết quả, trong giai đoạn 2014 - 2024, các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác, Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội thành phố tiến hành kiểm tra 413 lượt quận, huyện và 100% cơ sở sản xuất kinh doanh[2].
Ban Thường vụ Thành ủy xác định công tác lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện Chỉ thị số 40-CT/TW, Kết luận số 06-KL/TW, cũng như các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về tín dụng chính sách xã hội là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thường xuyên của cả hệ thống chính trị trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm và giai đoạn 5 năm (2021 - 2025), góp phần thực hiện tốt công tác giảm nghèo bền vững, giải quyết việc làm, xây dựng nông thôn mới, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và bảo đảm an sinh xã hội; quan tâm đưa công tác tín dụng chính sách xã hội vào chương trình, kế hoạch hoạt động thường xuyên của địa phương, cơ quan, đơn vị; nêu cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu trong việc chỉ đạo xây dựng thực hiện kế hoạch triển khai định kỳ hàng năm; đề xuất các cơ chế chính sách; ưu tiên bố trí nguồn lực; tăng cường quản lý vốn tín dụng đảm bảo nguồn vốn được sử dụng đúng mục đích, hiệu quả và thường xuyên củng cố, nâng cao chất lượng tín dụng chính sách xã hội. Bên cạnh đó, Ủy ban nhân dân thành phố chỉ đạo thực hiện việc bổ sung Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã vào Ban đại diện - Hội đồng quản trị Ngân hàng Chính sách xã hội cấp huyện theo đúng quy định; qua đó, tạo điều kiện về cơ sở vật chất, nguồn lực cho Ngân hàng Chính sách xã hội, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân, giúp người dân dễ dàng tiếp cận chính sách tín dụng ưu đãi của Nhà nước.
Kết quả, thành phố đã xây dựng được 635 mô hình giảm nghèo bền vững; đã giúp cho 300.969 lượt hộ nghèo, hộ cận nghèo và các đối tượng chính sách khác được vay vốn, với doanh số cho vay trên 8.044 tỷ đồng, bình quân 804 tỷ đồng/năm. Tính đến tháng 4/2024, tổng dư nợ 17 chương trình tín dụng chính sách đạt 4.181,3 tỷ đồng, tăng 2.893,4 tỷ đồng, tương đương tăng 2,25 lần so với năm 2014. Số lượng khách hàng Chi nhánh đang theo dõi và quản lý là 94.659 hộ, tương ứng với 25,6% số hộ dân của thành phố được vay vốn theo các chương trình tín dụng chính sách xã hội[3]. Từ nguồn vốn tín dụng chính sách được cho vay để hỗ trợ hoạt động sản, kinh doanh, đã xuất hiện nhiều mô hình làm ăn hiệu quả như: Lò hủ tiếu Sáu Hoài, trồng hoa kiểng ở quận Ninh Kiều; nuôi rắn ri voi, trồng nhân sâm ở quận Ô Môn; làng nghề bánh tráng, mắm khô cá tra ở Thốt Nốt; nuôi dúi, trồng nhãn ido ở huyện Thới Lai; trồng xoài, trồng măng tây ở Cờ Đỏ; nuôi ba ba, trồng sen ở huyện Vĩnh Thạnh; trồng dâu hạ châu, sầu riêng ở huyện Phong Điền; nuôi lươn không bùn, dịch vụ đưa rước khách trên chợ nổi Cái Răng, quận Cái Răng; trồng bưởi, bán bánh dân gian ở quận Bình Thủy,...
Nhất là trong thời gian đại dịch COVID-19 bùng phát, thành phố tập trung chỉ đạo rà soát các doanh nghiệp gặp khó khăn, bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 có nhu cầu vay vốn, qua đó, Ngân hàng Chính sách xã hội thành phố đã triển khai cho vay 63 lượt doanh nghiệp, với số tiền 161 tỷ đồng; đồng thời, chỉ đạo thực hiện hỗ trợ kịp thời cho các doanh nghiệp phục hồi, phát triển sản xuất, kinh doanh sau ảnh hưởng của dịch COVID-19, thành phố đã triển khai cho vay 10.900 lượt khách hàng vay vốn, với số tiền 710,5 tỷ đồng[4]; việc hỗ trợ kịp thời đã giúp cho người lao động và người sử dụng lao động có thêm nguồn lực phòng dịch, tiếp tục sản xuất, kinh doanh, vượt qua những tác động, ảnh hưởng của đại dịch COVID-19.
Các cấp, các ngành quan tâm chỉ đạo nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của Ngân hàng Chính sách xã hội; tổ chức bộ máy thường xuyên được củng cố, kiện toàn. Ban đại diện - Hội đồng quản trị Ngân hàng Chính sách xã hội các cấp phát huy vai trò lãnh đạo, quản lý, nêu cao tinh thần trách nhiệm, phối hợp chặt chẽ với các cấp, các ngành có liên quan và tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác trong công tác triển khai thực hiện các chương trình tín dụng chính sách, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc ngay tại cơ sở; thực hiện tốt chương trình kiểm tra, giám sát, đạt 100% kế hoạch hàng năm. Công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn, nhiệm vụ, đạo đức nghề nghiệp, trình độ lý luận chính trị của cán bộ, đảng viên, viên chức Ngân hàng Chính sách xã hội được quan tâm thực hiện tốt; tổ chức đào tạo, tập huấn cho 49.757 lượt cán bộ tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác và các đối tượng khác có liên quan; cử 24 cán bộ, đảng viên tham gia đào tạo nâng cao trình độ lý luận chính trị và 412 lượt cán bộ[5] tham gia các khóa đào tạo lãnh đạo quản lý, quy hoạch, nghiệp vụ; thực hiện bố trí, sắp xếp nhân sự phù hợp với năng lực, trình độ, vị trí việc làm, đảm bảo dân chủ, đúng quy định.
Ngân hàng Chính sách xã hội đã từng bước ứng dụng công nghệ hiện đại vào hoạt động phục vụ hiệu quả, thiết thực nhu cầu của khách hàng như: triển khai Ứng dụng Quản lý tín dụng chính sách (Mobile App) giúp cho Tổ trưởng Tổ tiết kiệm và vay vốn giao dịch với tổ viên bằng ứng dụng trên điện thoại thông minh, hỗ trợ việc thu lãi, thu tiết kiệm chính xác, giảm thiểu thời gian; đồng thời, giúp các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác và chính quyền các cấp giám sát việc thực hiện tín dụng chính sách tại địa phương. Ngoài ra, Ngân hàng Chính sách xã hội còn thực hiện dịch vụ Mobie Banking với giao diện dễ sử dụng sẽ mang đến nhiều lợi ích cho khách hàng, thực hiện các giao dịch 24/7 nhanh chóng mang đến nhiều tiện lợi cho khách hàng.
Đặc biệt, thành phố đã triển khai Mô hình Điểm giao dịch xã, đây là một bước tiến trong cải cách thủ tục hành chính, là một đặc thù riêng của Ngân hàng Chính sách xã hội và đang phát huy hiệu quả tích cực; mô hình này vừa tạo thuận lợi cho các đối tượng thụ hưởng tiếp cận dịch vụ, thông tin về tín dụng chính sách xã hội, tiết giảm chi phí, thời gian đi lại, vừa đảm bảo hoạt động tín dụng chính sách xã hội dân chủ, công khai với cách thức “giao dịch tại nhà, giải ngân, thu nợ tại xã”, góp phần hạn chế nguy cơ dẫn đến thất thoát, tham ô, chiếm dụng vốn, góp phần tạo được lòng tin của Nhân dân đối với các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về tín dụng chính sách xã hội.
Một số tồn tại và hạn chế
Công tác nghiên cứu, quán triệt, tuyên truyền và triển khai thực hiện Chỉ thị số 40-CT/TW và Kết luận số 06-KL/TW tuy được quan tâm nhưng từng lúc, từng nơi chưa được thường xuyên, nhất là ở cấp chi bộ cơ sở, một số cán bộ, đảng viên do đặc thù công tác chuyên môn nên chưa dành thời gian nghiên cứu, chưa nắm bắt để hiểu sâu hơn về chủ trương tín dụng chính sách xã hội của Đảng.
Việc ban hành văn bản để lãnh đạo, chỉ đạo của một số cấp ủy đảng, chính quyền cơ sở đôi khi chưa kịp thời; có nơi, có lúc chưa đưa công tác lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động tín dụng chính sách xã hội vào chương trình, kế hoạch của địa phương, đơn vị. Các cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội cơ sở đôi khi chưa quan tâm nhiều đến hoạt động tín dụng chính sách xã hội, chưa đưa vào chương trình kế hoạch công việc thường xuyên của các cấp hội; công tác phản biện xã hội đối với hoạt động tín dụng chính sách đạt kết quả chưa cao. Một số tổ chức chính trị - xã hội cấp xã, Tổ tiết kiệm và vay vốn có những thời điểm thực hiện chưa đầy đủ công việc ủy thác, ủy nhiệm, việc bình xét cho vay ở một số ấp, khu vực đôi khi chưa kịp thời. Việc lồng ghép hoạt động tín dụng chính sách với các hoạt động hỗ trợ khuyến nông, khuyến công, chuyển giao khoa học kỹ thuật, các đề án, phương án phát triển kinh tế - xã hội còn ít, hiệu quả chưa cao, đã ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn vay và chất lượng tín dụng chính sách.
Nguồn lực để thực hiện một số chương trình tín dụng chính sách còn hạn chế so với nhu cầu thực tế của các đối tượng chính sách, nhất là nhu cầu vốn giải quyết việc làm và cho vay Nhà ở xã hội; nguồn vốn ủy thác từ ngân sách thành phố chưa nhiều, thấp hơn bình quân cả nước (nguồn vốn ủy thác của thành phố là 610, 9 tỷ đồng, so với bình quân cả nước là 726 tỷ đồng); dư nợ tín dụng chính sách xã hội của thành phố còn thấp so với bình quân khu vực Tây Nam bộ và cả nước (hiện tổng dư nợ của thành phố là 4.181 tỷ đồng, so với bình quân của khu vực Tây Nam bộ là 4.677 tỷ đồng, cả nước là 5.495 tỷ đồng) [6].
Một số nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn tiếp theo
Thứ nhất, các cấp ủy đảng tiếp tục nghiên cứu, quán triệt, nâng cao nhận thức hơn nữa về vai trò, vị trí, ý nghĩa của tín dụng chính sách xã hội; triển khai thực hiện nghiêm túc, kịp thời, hiệu quả các nội dung của Chỉ thị số 40-CT/TW, Kết luận số 06-KL/TW và các Chỉ thị của Ban Bí thư như: Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 23/6/2021 “Về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giảm nghèo bền vững đến năm 2030”, Chỉ thị số 34-CT/TW ngày 24/5/2024 “Về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát triển nhà ở xã hội trong tình hình mới”; Nghị quyết số 42-NQ/TW ngày 24/11/2023 Hội nghị lần thứ 8 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XIII) về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng chính sách xã hội, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ tổ quốc trong giai đoạn mới; nâng cao chất lượng tín dụng chính sách xã hội; công tác phối hợp giữa các hoạt động huấn luyện kỹ thuật, đào tạo nghề và chuyển giao công nghệ với hoạt động cho vay vốn tín dụng chính sách xã hội, giúp người vay sử dụng vốn hiệu quả.
Thứ hai, Ban Cán sự đảng Ủy ban nhân dân thành phố chỉ đạo Ủy ban nhân dân thành phố: Huy động các nguồn lực thực hiện các chương trình, dự án tín dụng chính sách xã hội gắn với phát triển nông nghiệp, nông thôn, phát triển giáo dục, dạy nghề, tạo việc làm, bảo đảm an sinh xã hội và giảm nghèo bền vững; tích hợp các chương trình tín dụng chính sách xã hội trong các chương trình mục tiêu quốc gia và các chương trình, dự án khác trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2025 - 2030. Hàng năm, trình Hội đồng nhân dân thành phố xem xét, bố trí nguồn vốn từ ngân sách địa phương ủy thác qua Ngân hàng Chính sách xã hội cho vay để hoàn thành mục tiêu Chiến lược phát triển Ngân hàng Chính sách xã hội; triển khai cho vay đối với một số Chương trình mục tiêu quốc gia theo Nghị quyết số 111 của Quốc hội như: Chương trình mỗi xã một sản phẩm; cho vay duy trì, phát triển các làng nghề truyền thống; cho vay phát triển du lịch sinh thái,…; củng cố, kiện toàn Ban đại diện Hội đồng quản trị Ngân hàng Chính sách xã hội các cấp; đảm bảo an toàn, hiệu quả ở các điểm giao dịch xã; mở rộng đối tượng được vay vốn từ nguồn vốn ngân sách địa phương ủy thác qua Ngân hàng Chính sách xã hội.
Thứ ba, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp nâng cao vai trò, trách nhiệm giám sát, phản biện xã hội trong việc thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về tín dụng chính sách xã hội; thực hiện tốt Chương trình phối hợp giữa Mặt trận Tổ quốc và Ngân hàng Chính sách xã hội trong công tác tuyên truyền về tín dụng chính sách xã hội đến các tầng lớp Nhân dân, nhất là người nghèo, đối tượng chính sách nhằm phát huy phong trào “Cả nước chung tay vì người nghèo, không để ai bị bỏ lại phía sau”; tập trung nguồn vốn từ cuộc vận động “Vì người nghèo” do Mặt trận Tổ quốc phát động; nguồn vốn có tính chất từ thiện và các nguồn vốn khác gửi vào Ngân hàng Chính sách xã hội góp phần bổ sung nguồn vốn để thực hiện cho vay các chương trình tín dụng chính sách xã hội.
Thứ tư, các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác các cấp nâng cao trách nhiệm nhận ủy thác cho vay, tích cực phối hợp Ngân hàng Chính sách xã hội và chính quyền địa phương củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động tín dụng chính sách xã hội, hoạt động ủy thác và hoạt động của Tổ tiết kiệm và vay vốn; hướng dẫn bình xét đối tượng vay vốn đúng quy định; thường xuyên kiểm tra, đôn đốc thu hồi nợ đến hạn, nắm sát việc sử dụng vốn vay, hướng dẫn người vay sử dụng vốn vay hiệu quả; nhân rộng các mô hình sản xuất, kinh doanh hiệu quả, giúp nhau vươn lên thoát nghèo bền vững.
Thứ sáu, Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội thành phố chú trọng công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ; hoạt động nhận ủy thác của các tổ chức chính trị - xã hội và tình hình sử dụng vốn của người vay; phối hợp chính quyền địa phương và các sở, ngành có liên quan xây dựng kế hoạch tín dụng hàng năm và giai đoạn trình cấp có thẩm quyền phê duyệt, bố trí vốn, đảm bảo đáp ứng đầy đủ, kịp thời nhu cầu vay vốn của các đối tượng thụ hưởng; nâng cao chất lượng các sản phẩm dịch vụ theo hướng hiện đại, tiện lợi, dễ sử dụng, chi phí phù hợp với nhu cầu và khả năng chi trả của khách hàng. Phấn đấu 100% người nghèo và các đối tượng chính sách khác đủ điều kiện, có nhu cầu đều được tiếp cận các sản phẩm, dịch vụ tài chính do Ngân hàng Chính sách xã hội cung cấp.
Với kết quả thực hiện Chỉ thị số 40-CT/TW và Kết luận số 06-KL/TW trong 10 năm qua, tin tưởng rằng trong thời gian tới các cấp ủy đảng, chính quyền và cụ thể là Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội thành phố cùng với đội ngũ cán bộ thực hiện công tác chuyên môn tham gia quản lý, triển khai tín dụng chính sách xã hội tiếp tục duy trì và phát huy hiệu lực, hiệu quả mô hình và phương thức quản lý vốn tín dụng chính sách xã hội đặc thù, phù hợp với thực tiễn của Việt Nam; tập trung, thống nhất chức năng tín dụng chính sách từ các ngân hàng thương mại sang Ngân hàng Chính sách xã hội; nâng cao năng lực hoạt động của Ngân hàng Chính sách xã hội để phát triển theo hướng ổn định, bền vững, đủ năng lực thực hiện tốt tín dụng chính sách xã hội; trong đó có các chương trình tín dụng chính sách được Chính phủ giao và chương trình tín dụng do chính quyền địa phương, các tổ chức, cá nhân, đơn vị ủy thác vốn sang Ngân hàng Chính sách xã hội để cho vay. Phấn đấu 100% người nghèo và các đối tượng chính sách khác đủ điều kiện, có nhu cầu đều được tiếp cận các sản phẩm, dịch vụ tài chính do Ngân hàng Chính sách xã hội cung cấp.
Lê Văn Thảo
Ban Tuyên giáo Thành ủy
-------------------------
[1] Ban Thường vụ Thành ủy, Báo cáo số 527-BC/TU ngày 31/5/2024 “Tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị số 40-CT/TW, ngày 22/11/2014 của Ban Bí thư khóa XI về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với tín dụng chính sách xã hội”, Cần Thơ 2024, tr.13.
[2] Ban Thường vụ Thành ủy, Tài liệu đã dẫn, Cần Thơ 2024, tr.4.
[3] Ban Thường vụ Thành ủy, Tài liệu đã dẫn, Cần Thơ 2024, tr.6.
[4] Ban Thường vụ Thành ủy, Tài liệu đã dẫn, Cần Thơ 2024, tr.7.
[5] Ban Thường vụ Thành ủy, Tài liệu đã dẫn, Cần Thơ 2024, tr.10.
[6] Ban Thường vụ Thành ủy, Tài liệu đã dẫn, Cần Thơ 2024, tr.14.